Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το σχέδιο της FIFA για το Μουντιάλ, ενώ ξετάζεται η νομιμότητά του βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στέλνει σαφές μήνυμα προς τη FIFA ότι το σχέδιό της να ανοίξει την εμπορική εκμετάλλευση του Παγκοσμίου Κυπέλλου και άλλων κορυφαίων διοργανώσεων σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια δεν πρόκειται να μείνει χωρίς έλεγχο. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Γκλεν Μικάλεφ, ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν θα εξετάσει κατά πόσο η πρόταση συμμορφώνεται με το ευρωπαϊκό δίκαιο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρέμβασης εφόσον διαπιστωθούν παραβιάσεις των κανόνων ανταγωνισμού.
«Το Μουντιάλ είναι η μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση στον κόσμο, όμως η εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου έχει ξεπεράσει κάθε όριο. Κρατήστε τα ιδιωτικά συμφέροντα έξω από το άθλημά μας», ανέφερε ο Μικάλεφ, αντιδρώντας στις πληροφορίες ότι ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, προωθεί τη δημιουργία νέας εταιρείας στην οποία θα μεταφερθούν τα εμπορικά δικαιώματα του Παγκοσμίου Κυπέλλου και άλλων διοργανώσεων, επιτρέποντας την είσοδο ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εγείρει σοβαρά ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς η FIFA κινδυνεύει να αποκτήσει διπλό ρόλο: αφενός να ρυθμίζει το παγκόσμιο ποδόσφαιρο και αφετέρου να μοιράζεται οικονομικά συμφέροντα με επενδυτές που επιδιώκουν τη μέγιστη δυνατή κερδοφορία.
«Όταν ο ρυθμιστής ενός αθλήματος έχει κοινά οικονομικά συμφέροντα με ιδιώτες επενδυτές, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για τη διακυβέρνηση, τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό», τόνισε ο Μικάλεφ, προσθέτοντας ότι οι αθλητικοί κανονισμοί δεν εξαιρούνται από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου όταν έχουν οικονομικές επιπτώσεις. «Η Επιτροπή θα εξετάσει προσεκτικά κάθε πρόταση που εμπίπτει στις αρμοδιότητές της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρότι η FIFA εδρεύει στην Ελβετία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο μπορεί να υπαχθεί στον έλεγχο της Ε.Ε., καθώς επηρεάζει άμεσα συλλόγους, ποδοσφαιριστές, λίγκες και διοργανώσεις που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, θα αξιολογηθεί υπό το πρίσμα των ευρωπαϊκών κανόνων περί ανταγωνισμού.
Καθοριστικής σημασίας για την αξιολόγηση θεωρείται η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση της European Super League. Τότε, το Δ.Ε.Ε. έκρινε ότι UEFA και FIFA δεν μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα ως ρυθμιστικές αρχές και ως φορείς με άμεσο οικονομικό συμφέρον, επειδή δημιουργείται κίνδυνος κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Σύμφωνα με τον Μικάλεφ, αντίστοιχα ερωτήματα ανακύπτουν και στην υπόθεση του Μουντιάλ, αφού η FIFA καθορίζει το καλεντάρι, υποχρεώνει τους συλλόγους να παραχωρούν ποδοσφαιριστές, θεσπίζει τους κανόνες της διοργάνωσης, την οργανώνει και ταυτόχρονα αποκομίζει τα οικονομικά οφέλη από αυτή.
Την ίδια νομική βάση επικαλείται και η ένωση των ευρωπαϊκών επαγγελματικών λιγκών (European Leagues), η οποία υπενθυμίζει ότι ήδη από τον Οκτώβριο του 2024 έχει καταθέσει καταγγελία κατά της FIFA στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι λίγκες υποστηρίζουν ότι η μονομερής επιβολή του διεθνούς αγωνιστικού ημερολογίου από τη FIFA συνιστά κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης και παραβιάζει το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού. Παρότι η Επιτροπή δεν έχει ακόμη κινήσει επίσημη διαδικασία, οι εθνικές λίγκες εκφράζουν την πεποίθηση ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα προστατεύσουν τα συμφέροντα των φιλάθλων και του ποδοσφαίρου.
Στις Βρυξέλλες επικρατεί έντονος προβληματισμός ότι η είσοδος ιδιωτικών κεφαλαίων ενδέχεται να μετατρέψει ακόμη περισσότερο το κορυφαίο ποδοσφαιρικό γεγονός του πλανήτη σε χρηματοοικονομικό προϊόν, απομακρύνοντάς το από το ευρωπαϊκό μοντέλο αθλητισμού, το οποίο βασίζεται στη λειτουργία των συλλόγων προς όφελος της κοινωνίας και στη θεσμική ανεξαρτησία των ομοσπονδιών. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται αποφασισμένη να εξετάσει εξονυχιστικά τη νομιμότητα του σχεδίου πριν αυτό προχωρήσει.
