«Αν πετύχει, θα πάρω εγώ τα εύσημα, αν αποτύχει, θα φταίει ο Τζέι Ντι!». Με αυτό το χαρακτηριστικό σχόλιο ο Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε τον ρόλο που έχει αναλάβει ο αντιπρόεδρός του, Τζέι Ντι Βανς, στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Πίσω από το χιούμορ του Αμερικανού προέδρου, όμως, κρύβεται μια πολιτική πραγματικότητα: ο Βανς βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη πρόκληση της έως τώρα καριέρας του.
Η έκβαση των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή μπορεί να καθορίσει τόσο το μέλλον της Μέσης Ανατολής όσο και τις προοπτικές του ίδιου του Τζέι Ντι Βανς να διεκδικήσει κάποια ημέρα τον Λευκό Οίκο και τη θέση του Ντόναλντ Τραμπ.
ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως μία ειρηνευτική συμφωνία την Τετάρτη (17.06.2026), η οποία ανέστειλε τις εχθροπραξίες, αλλά άφησε ανεπίλυτα βασικά ζητήματα τα οποία θα ρυθμιστούν σε 60 μέρες συνομιλιών. Οι συνομιλίες αποτελούν ένα σενάριο υψηλού κινδύνου για όλες τις πλευρές της σύγκρουσης, την ευρύτερη Μέση Ανατολή και για τις πολιτικές φιλοδοξίες του Βανς.
Και η κατάσταση παραμένει ρευστή: Ο Βανς ακύρωσε μια προγραμματισμένη πτήση της Πέμπτης το βράδυ προς την Ελβετία για την έναρξη των συνομιλιών – σήμερα Παρασκευή (19.06.2026) – αν και ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι «έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη δυνατή ευκαιρία».
Οι ραγδαίες εξελίξεις συμπίπτουν με την έκδοση του βιβλίου του Βανς για τη μεταστροφή του στον Καθολικισμό, «Communion», και μια περιοδεία στα μέσα ενημέρωσης για την προώθησή του, κατά την οποία συζήτησε την πίστη του, ενώ παράλληλα τοποθετήθηκε ως ο κορυφαίος υποστηρικτής της συμφωνίας με το Ιράν.
«Εάν οι Ιρανοί δεν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, ο στρατός τους και το πυρηνικό τους πρόγραμμα θα καταστραφούν», είπε ο Βανς. «Εάν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, τότε θα έχουν μια μετασχηματιστική σχέση με τη Μέση Ανατολή και η Μέση Ανατολή θα έχει μια μετασχηματιστική σχέση με τον λαό του Ιράν».
Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν υπογραμμίσει τη σημασία του υψηλού προφίλ ρόλου του Βανς στη συμφωνία με το Ιράν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ από τη Νότια Καρολίνα, αποκάλεσε τον Βανς «αρχιτέκτονα» της ειρηνευτικής συμφωνίας και είπε ότι ο αντιπρόεδρος θα πρέπει να παρουσιάσει μια τελική συμφωνία στη Γερουσία για έγκριση.
Ο Τραμπ αστειεύτηκε την Τετάρτη ότι ο Βανς είχε λίγα να κερδίσει και πολλά να χάσει από αυτή την ανάθεση της ευθύνης.
Στο πλευρό του Τραμπ
Ενώ ο Τραμπ έχει διαφημίσει την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία ως μια συνολική στρατιωτική και διπλωματική νίκη, φαίνεται σε αυτό το σημείο ότι έχει πετύχει λίγους από τους στόχους του από την αρχή του πολέμου: η θεοκρατική κυβέρνηση του Ιράν παραμένει στη θέση της, διατηρεί βαλλιστικούς πυραύλους και ένα απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού και συνεχίζει να υποστηρίζει αντι-ισραηλινές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο Βανς αναγκάστηκε να υπερασπιστεί τις αποφάσεις του προέδρου Τραμπ, προσπαθώντας παράλληλα να αποστασιοποιηθεί από την πτώση των ποσοστών αποδοχής του Τραμπ.
Προσπάθησε να το κάνει αυτό επισημαίνοντας οριακές οικονομικές βελτιώσεις, δηλώνοντας παράλληλα ότι «υπάρχει πολλή δουλειά ακόμα να γίνει».
«Να έχετε λίγη πίστη στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ιδέα ότι πρόκειται να κλείσει μια συμφωνία που είναι κακή για τον αμερικανικό λαό, είναι παράλογη», δήλωσε ο Βανς χθες (18.06.2026).
Ο Βανς, μαζί με τους ειδικούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ τάχθηκαν υπέρ της προώθησης της συμφωνίας και πίεσαν τον Τραμπ να επιδιώξει μια διπλωματική έξοδο.
«Πρόσωπο της συμφωνίας»
Ο Τραμπ φαίνεται να έχει αναδείξει τον Βανς ως το πρόσωπο της συμφωνίας κι όχι τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο – παραδοσιακά τον επικεφαλής διπλωμάτη της χώρας – προκαλώντας ερωτήματα από συμμάχους της κυβέρνησης σχετικά με τον ρόλο του Ρούμπιο στις διαπραγματεύσεις.
Ο Ρούμπιο θεωρείται επίσης υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία του 2028, αν και ούτε αυτός ούτε ο Βανς έχουν δηλώσει ότι σχεδιάζουν να διεκδικήσουν την προεδρία.
Η κίνηση για την προώθηση του Βανς, ωστόσο, είναι χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίστηκε τους αξιωματούχους του υπουργικού συμβουλίου κατά τη δεύτερη θητεία του, δήλωσε ένα άτομο κοντά στον Λευκό Οίκο, το οποίο μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει ιδιωτικές συνομιλίες.
«Αυτές οι συζητήσεις μπερδεύουν τους ανθρώπους, αλλά ο Τραμπ ξέρει τι κάνει», είπε το άτομο. «Κυριολεκτικά διεξάγει μια δοκιμαστική περίοδο σε πραγματικό χρόνο».
Αντιμέτωπος με μια κριτική για το Ιράν, τη μετανάστευση και τα πολιτικά δικαιώματα στην εκπομπή «The View» του ABC την Τρίτη, ο Τζέι Ντι Βανς αστειεύτηκε: «Ας μιλήσουμε για το βιβλίο – είμαι εδώ για να πουλήσω βιβλία».
