Το Μουντιάλ 2026 απειλείται από ακραίο καύσωνα, με το 25% των αγώνων να θεωρούνται επικίνδυνοι για την υγεία, ενώ ο θερμικός κίνδυνος έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 1994.
Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη ξεκινήσει και απομένει λιγότερο από ένας μήνας για το μεγαλύτερο Μουντιάλ όλων των εποχών. Σαράντα οκτώ εθνικές ομάδες, 104 αγώνες και 16 πόλεις σε Ηνωμένες Πολιτείες, Μεξικό και Καναδά συνθέτουν το πιο φιλόδοξο ποδοσφαιρικό καλοκαίρι που έχει επιχειρηθεί ποτέ. Η FIFA υπόσχεται μια διοργάνωση που θα μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη του πλανήτη. «Είναι το μεγαλύτερο γεγονός που έχει δει και θα δει ποτέ η ανθρωπότητα», διακηρύσσει ο Ινφαντίνο, πηγαίνοντας ακόμη πιο μακριά, υποστηρίζοντας πως έξι δισεκατομμύρια άνθρωποι – σχεδόν τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού – θα στραφούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, προς αυτό το τουρνουά. Από τις 11 Ιουνίου έως τις 19 Ιουλίου, ο κόσμος θα μοιάζει να παγώνει για χάρη της μπάλας. Πόλεμοι, γεωπολιτικές εντάσεις, οι απειλές του Τραμπ, φόβοι για μποϊκοτάζ, προβλήματα με τις βίζες, εξωφρενικές τιμές στα εισιτήρια· κι όμως, υπάρχει κάτι ακόμη που καίει περισσότερο απ’ όλα τη διοργάνωση. Κυριολεκτικά. Ο καύσωνας!
Το Παγκόσμιο Κύπελλο θα διεξαχθεί στη σκιά της κλιματικής κρίσης, με τις υψηλές θερμοκρασίες να αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τόσο την απόδοση των ποδοσφαιριστών όσο και την ασφάλεια των φιλάθλων. Νέα επιστημονική μελέτη προειδοποιεί ότι περίπου το 25% των αγώνων της διοργάνωσης ενδέχεται να διεξαχθούν υπό συνθήκες επικίνδυνης θερμικής καταπόνησης, ενώ ο κίνδυνος ακραίας ζέστης έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με το Μουντιάλ του 1994 στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του World Weather Attribution (WWA), όπου αναλύθηκαν ιστορικά δεδομένα θερμοκρασίας, υγρασίας, ηλιακής ακτινοβολίας και έντασης ανέμου, προκειμένου να εκτιμήσουν τις συνθήκες που θα επικρατήσουν κατά τη διάρκεια των αγώνων.
Καλλιθέα: Βίντεο ντοκουμέντο με τους 4 πυροβολισμούς σε μπαρ στις Τζιτζιφιές
Οι επιστήμονες βασίστηκαν στη μέτρηση WBGT (Wet Bulb Globe Temperature – Θερμοκρασία Υγρού Βολβού και Σφαίρας), που χρησιμοποιείται διεθνώς στον αθλητισμό για την αξιολόγηση του θερμικού στρες στον ανθρώπινο οργανισμό. Η συγκεκριμένη μονάδα δεν λαμβάνει υπόψη μόνο τη θερμοκρασία αέρα, αλλά και την υγρασία, την ηλιακή ακτινοβολία και την ταχύτητα του ανέμου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, σε 26 από τους 104 συνολικά αγώνες της διοργάνωσης υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ξεπεραστεί το όριο των 26 βαθμών Κελσίου WBGT, το οποίο θεωρείται επικίνδυνο για την υγεία των αθλητών. Σε πέντε αναμετρήσεις, μάλιστα, αναμένεται να ξεπεραστεί και το όριο των 28 βαθμών WBGT, που αντιστοιχεί περίπου σε 38 βαθμούς ξηρής ζέστης ή 30 βαθμούς με πολύ υψηλή υγρασία.
Η διεθνής ένωση επαγγελματιών ποδοσφαιριστών FIFPRO θεωρεί ότι στους 26 βαθμούς WBGT απαιτούνται υποχρεωτικές παύσεις για δροσιά και ενυδάτωση, ενώ στους 28 βαθμούς προτείνει ακόμα και αναβολή ή καθυστέρηση των αγώνων.
Οι ερευνητές συνέκριναν τα ίδια δεδομένα με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994, όταν η διοργάνωση είχε ξανά φιλοξενηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο κίνδυνος ακραίων θερμικών συνθηκών έχει σχεδόν διπλασιαστεί λόγω της κλιματικής αλλαγής που προκαλείται κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων. Όπως επισημαίνεται, το 1994 το παγκόσμιο κλίμα ήταν περίπου 0,7 βαθμούς ψυχρότερο από σήμερα.
Οι πιο εκτεθειμένες εθνικές ομάδες
Η εθνική ομάδα που αναμένεται να αντιμετωπίσει τις δυσκολότερες συνθήκες είναι η Πορτογαλία, καθώς και οι τρεις αγώνες της στη φάση των ομίλων παρουσιάζουν πιθανότητα 80% να ξεπεραστεί το όριο των 26 βαθμών WBGT (ειδικός δείκτης θερμικής καταπόνησης).
Ακολουθούν:
- Ολλανδία – 74%
- Σαουδική Αραβία – 74%
- Πράσινο Ακρωτήρι – 74%
Η περίπτωση της Ισπανίας
Για την Ισπανία, δύο από τα τρία παιχνίδια της φάσης των ομίλων, που θα διεξαχθούν στην Ατλάντα, παρουσιάζουν πιθανότητα 23% να ξεπεραστούν οι 26 βαθμοί WBGT (ειδικός δείκτης θερμικής καταπόνησης), ενώ το τρίτο παιχνίδι στη Γουαδαλαχάρα του Μεξικού δεν παρουσιάζει ουσιαστικό θερμικό κίνδυνο.
| Αντίπαλος | Ημερομηνία – Πόλη – Ώρα | Μέτρα ψύξης | Πάνω από 26°C | Πάνω από 28°C | Πάνω από 30°C |
|---|---|---|---|---|---|
| Πράσινο Ακρωτήρι | 15 Ιουνίου – Ατλάντα – 12:00 | Κλιματισμός | 23,0% | 2,8% | 0,1% |
| Σαουδική Αραβία | 21 Ιουνίου – Ατλάντα – 12:00 | Κλιματισμός | 23,0% | 2,8% | 0,1% |
| Ουρουγουάη | 26 Ιουνίου – Γουαδαλαχάρα – 20:00 | — | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
Η περίπτωση της Αργεντινής
Η Αργεντινή αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο. Στην αναμέτρηση με την Αυστρία στο Ντάλας (22 Ιουνίου, 13:00), υπάρχει 100% πιθανότητα να ξεπεραστούν οι 26 βαθμοί WBGT (ειδικός δείκτης θερμικής καταπόνησης) και 21,6% πιθανότητα να ξεπεραστούν οι 28 βαθμοί.
| Αντίπαλος | Ημερομηνία – Πόλη – Ώρα | Μέτρα ψύξης | Πάνω από 26°C | Πάνω από 28°C | Πάνω από 30°C |
|---|---|---|---|---|---|
| Αλγερία | 16 Ιουνίου – Κάνσας Σίτι – 21:00 | — | 13,8% | 3,0% | 0,1% |
| Αυστρία | 22 Ιουνίου – Ντάλας – 13:00 | Κλιματισμός | 100,0% | 21,6% | 1,9% |
| Ιορδανία | 27 Ιουνίου – Ντάλας – 22:00 | Κλιματισμός | 24,1% | 2,6% | 0,0% |
Η περίπτωση της Κολομβίας
Η Κολομβία έχει σοβαρό κίνδυνο μόνο σε μία αναμέτρηση, απέναντι στην Πορτογαλία στο Μαϊάμι, όπου υπάρχει 40,1% πιθανότητα υπέρβασης του ορίου ασφαλείας. Το συγκεκριμένο στάδιο δεν διαθέτει σύστημα κλιματισμού.
| Αντίπαλος | Ημερομηνία – Πόλη – Ώρα | Μέτρα ψύξης | Πάνω από 26°C | Πάνω από 28°C | Πάνω από 30°C |
|---|---|---|---|---|---|
| Ουζμπεκιστάν | 17 Ιουνίου – Πόλη του Μεξικού – 22:00 | — | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
| Λ.Δ. Κονγκό | 23 Ιουνίου – Γουαδαλαχάρα – 22:00 | — | 0,0% | 0,0% | 0,0% |
| Πορτογαλία | 27 Ιουνίου – Μαϊάμι – 19:30 | — | 40,1% | 0,4% | 0,0% |
Οι πιο «καυτοί» αγώνες του Μουντιάλ
Οι αναμετρήσεις με τη μεγαλύτερη πιθανότητα ακραίας θερμικής επιβάρυνσης είναι οι εξής:
| Αγώνας | Έδρα | Ώρα | Μέτρα ψύξης | Πάνω από 26°C | Πάνω από 28°C |
|---|---|---|---|---|---|
| Γερμανία – Κουρασάο | Χιούστον | 13:00 | Κλιματισμός | 100% | 32,1% |
| Ολλανδία – Ιαπωνία | Ντάλας | 16:00 | Κλιματισμός | 100% | 29,2% |
| Σαουδική Αραβία – Ουρουγουάη | Μαϊάμι | 18:00 | — | 100% | 1,5% |
| Αργεντινή – Αυστρία | Ντάλας | 13:00 | Κλιματισμός | 100% | 21,6% |
| Σκωτία – Βραζιλία | Μαϊάμι | 18:00 | — | 100% |
1,5% |
Οι πιο δύσκολες έδρες
Από τις 16 πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες, οι πιο προβληματικές ως προς τη ζέστη θεωρούνται:
- Χιούστον
- Ντάλας
- Ατλάντα
Και οι τρεις βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και διαθέτουν στάδια με κλιματισμό, γεγονός που μειώνει μερικώς τον κίνδυνο, χωρίς όμως να τον εξαλείφει.
Τελικός με θερμικό ρίσκο
Ο μεγάλος τελικός είναι προγραμματισμένος για τις 19 Ιουλίου στη Νέα Υόρκη, στις 15:00 τοπική ώρα. Η μελέτη εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 12,3% να ξεπεραστεί το επικίνδυνο όριο των 26 βαθμών WBGT και πιθανότητα 1 στις 37 να ξεπεραστούν οι 28 βαθμοί, συνθήκες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμα και σε καθυστέρηση της σέντρας.
Το 1994, η ίδια πιθανότητα ήταν 1 στις 56, στοιχείο που αποτυπώνει ξεκάθαρα την επιδείνωση των συνθηκών.
Οι υποχρεωτικές παύσεις και η οικονομική διάσταση
Για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, η FIFA αποφάσισε να επιβάλει υποχρεωτικές παύσεις τριών λεπτών στη μέση κάθε ημιχρόνου – περίπου στο 22ο και στο 67ο λεπτό – σε όλους τους αγώνες, ανεξαρτήτως θερμοκρασίας, ώρας, σταδίου ή ύπαρξης κλιματισμού.
Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις. Πολλοί υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί απλούστερα, αν οι αγώνες προγραμματίζονταν βραδινές ώρες, όταν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες.
Ωστόσο, οι τηλεοπτικές μεταδόσεις και τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα δεν επιτρέπουν τέτοια αλλαγή. Οι ώρες αιχμής της ευρωπαϊκής τηλεθέασης επιβάλλουν μεσημερινούς και απογευματινούς αγώνες στην Αμερική, καθώς η FIFA αναμένεται να εισπράξει περίπου 3,9 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο από τα τηλεοπτικά δικαιώματα.
Παράλληλα, οι παύσεις ενυδάτωσης δημιουργούν και νέο εμπορικό τηλεοπτικό χώρο υψηλής αξίας. Εκτιμάται ότι ένα διαφημιστικό σποτ 30 δευτερολέπτων στον τελικό μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 500.000 ευρώ.
Η κλιματική κρίση αλλάζει το ποδόσφαιρο
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι στο μέλλον όλο και περισσότερα Μουντιάλ θα διεξάγονται είτε σε ψυχρότερες γεωγραφικές ζώνες είτε κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, όπως συνέβη στο Κατάρ το 2022. Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον θεωρητική απειλή για το ποδόσφαιρο. Επηρεάζει ήδη άμεσα τη διοργάνωση του μεγαλύτερου αθλητικού γεγονότος του πλανήτη, μετατρέποντας τη ζέστη σε έναν ακόμη αντίπαλο που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι εθνικές ομάδες.
