Ο Μιχάλης Τσαμπάς γράφει στο Gazzetta για μια Εθνική ομάδα που δεν υπάρχει πλέον στον Παγκόσμιο χάρτη, η οποία πρωταγωνίστησε σε ένα ποδοσφαιρικό ματς – θρύλο των Μουντιάλ, αλλά παράλληλα υπέστη και μια ιστορική «διαιτητική σφαγή»!
Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Λιθουανία, Εσθονία, Λετονία, Μολδαβία, Γεωργία, Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν. Χώρες που προφανώς δεν σας είναι άγνωστες σε όλους όσοι ασχολούνται με τον αθλητισμό. Είτε ως εθνικές ομάδες, είτε εκπρόσωποι από τις χώρες αυτές, συχνά – πυκνά τις συναντάμε σε μεγάλες διοργανώσεις.
Σε ποδόσφαιρο, μπάσκετ, στίβο και πάει λέγοντας… Ακόμη και στο Παγκόσμιο Κύπελλο που άνοιξε αυλαία το βράδυ της περασμένης Πέμπτης υπάρχει ως εκπρόσωπος από την Ασία, το Ουζμπεκιστάν. Ποιο είναι το κοινό όμως όλων αυτών των χωρών μεταξύ τους; Απλό. Προέρχονται όλες από την… μήτρα της πάλαι ποτέ κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης, η οποία διαλύθηκε στην «κοσμογονία» του 1991!
Ένα κράτος αχανές, ένα κράτος που από μόνο του θα μπορούσε να είναι ήπειρος, ένα κράτος μοιρασμένο ανάμεσα σε Ευρώπη και Ασία κόπηκε σε… 15 κομμάτια, προέκυψαν από αυτό 15 ξεχωριστές χώρες που η καθεμία τράβηξε τον δρόμο της. Οι παλιότεροι ξέρουν καλά πως από ένα τέτοιο κράτος – μαμούθ ξεπηδούσαν μονίμως σπουδαίοι αθλητές και αθλήτριες, αλλά και πολύ μεγάλες ομάδες. Σε συλλογικό, αλλά κυρίως εθνικό επίπεδο. Μια τέτοια ομάδα, ήταν και η εθνική που έστειλε η Σοβιετική Ένωση στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Μεξικού το 1986. Σαράντα χρόνια πίσω. Ένα σύνολο παικτών που στη σημερινή εποχή θα αποτελούσε σταρ σε κάθε θέση. Αλλά και ένας «σοφός» του Παγκοσμίου ποδοσφαίρου στην άκρη του πάγκου.
Ο τεράστιος Βαλερί Λομπανόφσκι. Λίγους μήνες πριν το Μουντιάλ στο Μεξικό, η υπερηχητική Ντιναμό Κιέβου με τον Όλεγκ Μπλαχίν να κάνει πράγματα και θαύματα, διέλυσε στον τελικό του Κυπελλούχων την Ατλέτικο Μαδρίτης με 3-0. Με τον εφιάλτη του Τσέρνομπιλ μερικά 24ωρα πριν να έχει… σκεπάσει όλη την Ευρώπη, οι Σοβιετικοί δίδαξαν ποδόσφαιρο.
Ο Λομπανόφσκι φυσικά στον πάγκο και σε αυτή την περίπτωση. Η «αλεπού» παίρνει σχεδόν αυτούσια την 11άδα της Ντιναμό, την μεταφέρει στην εθνική ομάδα και την παρουσιάζει στα γήπεδα του Μεξικού, συν κάποιες άλλες πινελιές που συμπλήρωναν το ρόστερ! Με τον κέρβερο Ρινάτ Ντασάεφ κάτω από τα δοκάρια, τον Μπλαχίν προς τη δύση της καριέρας του και παικταράδες όπως ο Ζαβάροφ, ο Μπελάνοφ, ο Ροντιόνοφ, ο Mπεσόνοφ, ο Ρατς, ο Κουζνέτσοφ, ο Γιακοβένκο, αλά και τα μετέπειτα «Μιγκ» του Ολυμπιακού, ο Όλεγκ Προτάσοφ και ο Γκενάντι Λιτόφτσενκο.
Ονόματα παγκόσμιας κλάσης που θα μπορούσαν να παίζουν σε οποιαδήποτε μεγάλη ομάδα της Ευρώπης, όμως το καθεστώς της εποχής στη χώρα δεν έδινε το… πράσινο φως για μεταγραφές, κάτι που συνέβη μερικά χρόνια μετά. Μια ομάδα που… σκόρπισε τρόμο στους ομίλους, ειδικά στο μυθικό 6-1 επί της Ουγγαρίας του Ντέταρι και του Εστερχάζι. Πρωτιά στο γκρουπ με ενεργητικό 9 γκολ, περισσότερα από κάθε άλλη εθνική ομάδα του Μουντιάλ (μαζί με τη Δανία), με σπουδαία μπάλα, με πανέμορφα γκολ (βλέπε: Βασίλι Ρατς) και με υποσχέσεις για ακόμη καλύτερη συνέχεια! Ωσπου φτάνουμε στην αναμέτρηση του Λεόν, στις 15 Ιουνίου 1986.
Για την φάση των 16, η Σοβιετική Ένωση αντιμετωπίζει το Βέλγιο. Για πολλούς μέχρι και σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα ματς στην ιστορία των παγκοσμίων Κυπέλλων, επίσης για πολλούς μέχρι σήμερα μια από τις μεγαλύτερες «διαιτητικές σφαγές» που έχει υποστεί χώρα σε Μουντιάλ. Με το χορταστικό 4-3 στην παράταση, το Βέλγιο του Γκέρετς, του Σίφο, του Κέλεμανς και του Πφαφ προκρίθηκε στα προημιτελικά και οι… σφαγμένοι Σοβιετικοί χωρίς πολλές μουρμούρες γύρισαν στη χώρα τους. Ο Σουηδός ρέφερι Φρέντρικσον και οι βοηθοί του δεν… είδαν δύο γκολ οφσάιντ των Βέλγων, που στη σημερινή εποχή δεν θα χρειαζόταν καν η συνδρομή του VAR.
H Σοβιετική Ένωση που πήγε με μεγάλες φιλοδοξίες σε εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο, ολοκλήρωσε άδοξα την προσπάθεια ελέω κακής διαιτησίας. Μια εθνική ομάδα που φανερώνοντας την καλή μαγιά της, δύο χρόνια μετά επί γερμανικού εδάφους πήγε στον τελικό του Euro88 και φάνταζε το μεγάλο φαβορί για την κούπα. Όμως εκεί η κεφαλιά του Γκούλιτ και η μυθική γκολάρα – σύμβολο του Φαν Μπάστεν άλλαξαν την ιστορία.
Περίπου μια τριετία μετά όπως διαλύθηκε ολόκληρη η χώρα, διαλύθηκε και εκείνη η ομαδάρα που ξεχείλιζε από ταλέντο, αλλά έμεινε με άδεια χέρια! Μόνο παρήγορο για τους ίδιους ότι τα σύνορα… άνοιξαν και οι περισσότεροι βρέθηκαν πρώτα βιολιά σε μεγάλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα!
