Από τον Ολυμπιακό στην Ατλέτικο Μινέιρο κι από κει στη… λέσχη βιβλίων. Ο Σκάρπα γράφει τη δική του ιστορία και… εκτοξεύει τον Τολστόι.
Μια βιβλιοκριτική του Γκουστάβο Σκάρπα για τον Λέων Τολστόι ήταν αρκετή για να.. εκτοξεύσει τον Ρώσο συγγραφέα στην κορυφή των πωλήσεων στη Βραζιλία. Και αυτή ήταν μόνο η αρχή: οι οπαδοί της Ατλέτικο Μινέιρο δημιούργησαν τη δική τους λέσχη ανάγνωσης και το ποδόσφαιρο άνοιξε έναν απρόσμενο δρόμο προς τη λογοτεχνία. «Το έλεγξα και το ξαναέλεγξα. Δεν μπορούσα να το πιστέψω».
Ο Γκουστάβο Σκάρπα δεν είχε φανταστεί ούτε για μια στιγμή τι θα ακολουθούσε όταν αποφάσισε να μιλήσει στο κανάλι του στο YouTube για τον «Θάνατο του Ιβάν Ίλιτς» του Τολστόι. «Μιλάμε για ρωσική λογοτεχνία. Δεν πίστευα ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να απευθυνθεί σε τόσο μεγάλο κοινό ή να ταιριάξει στα ενδιαφέροντα τόσο πολλών ανθρώπων», παραδέχθηκε ο 32χρονος πρώην μέσος του Ολυμπιακού. Κι όμως, λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση της βιβλιοκριτικής του, το έργο του Τολστόι βρέθηκε στην κορυφή των πωλήσεων βιβλίων στο Amazon της Βραζιλίας.
Δεν ήταν το μοναδικό εντυπωσιακό στοιχείο. Από τις 6 Σεπτεμβρίου, τρεις ημέρες μετά τη δημοσίευση του βίντεο του Σκάρπα, οι αναζητήσεις στη Google για τον «Θάνατο του Ιβάν Ίλιτς» εκτοξεύθηκαν. Το βίντεο ξεπέρασε τις 725.000 προβολές, ενώ στις αρχές Οκτωβρίου οι σχετικές αναζητήσεις είχαν αυξηθεί κατά 70% σε σύγκριση με το σύνολο του 2025.
Όλα άρχισαν από τον Στιβ Τζομπς
Η σχέση του Σκάρπα με τα βιβλία ξεκίνησε το 2018. Η πρώτη σπίθα ήταν μια βιογραφία του Στιβ Τζομπς, δώρο μιας θείας του. Η συνέχεια ήρθε χάρη σε ένα ιδιότυπο στοίχημα με τον Πέδρο Ζατένε, τότε μέλος του επιτελείου της Παλμέιρας.
«Έπαιζα εκεί και εκείνος διάβαζε πολύ», θυμάται ο Σκάρπα. «Μια μέρα μου είπε ότι κάθε φορά που θα ήμουν καθοριστικός σε ένα παιχνίδι, θα μου χάριζε ένα βιβλίο».
Το πρώτο ήταν «Η παράξενη υπόθεση του Δόκτορα Τζέκιλ και του κυρίου Χάιντ». Για καλή του τύχη —και της βιβλιοθήκης του— ο Σκάρπα βρισκόταν σε εξαιρετική αγωνιστική κατάσταση. Οι καλές εμφανίσεις έφερναν βιβλία και τα βιβλία άρχισαν σταδιακά να καταλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο χώρο στη ζωή του. Σύντομα άρχισε να μιλά γι’ αυτά μέσα από το Instagram.
Για τον Σκάρπα, άλλωστε, η ζωή δεν τελειώνει όταν σβήνουν οι προβολείς του γηπέδου. Το 2021 δημιούργησε το δικό του κανάλι στο YouTube, το Canal do Scarpinha, για να μοιράζεται τις πολλές και διαφορετικές αγάπες του: σκέιτμπορντ, σκάκι, κιθάρα και, πλέον, λογοτεχνία.
«Φέτος αποφάσισα να αφήσω στην άκρη τις ντροπές μου και σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να μιλήσω και για όσα διαβάζω, να κάνω μικρές βιβλιοκριτικές. Το λατρεύω. Μου αρέσει να ψάχνω βαθύτερα τις ιδέες που ανακαλύπτω μέσα στα βιβλία».
Όταν η εξέδρα έγινε λέσχη ανάγνωσης
Το πάθος του αποδείχθηκε μεταδοτικό. Εμπνευσμένοι από τον παίκτη με το «10» στην πλάτη, οι φίλοι της Ατλέτικο Μινέιρο άρχισαν και εκείνοι να στρέφονται στα βιβλία. Και κάποια στιγμή αποφάσισαν να δημιουργήσουν τη δική τους λέσχη ανάγνωσης. Την ονόμασαν «Galeitura», ένα λογοπαίγνιο που συνδυάζει το «Galo» —τον κόκορα, σύμβολο της Ατλέτικο— με την πορτογαλική λέξη leitura, δηλαδή «ανάγνωση». Η κοινότητα αριθμεί πλέον 113.000 ακολούθους στο Instagram.
Η ιδέα γεννήθηκε σχεδόν για αστείο. Η 22χρονη Καρολίνα Μάρκες έγραψε στο X: «Κι αν δημιουργούσαμε μια λέσχη ανάγνωσης;». Η ανταπόκριση ήταν τόσο μεγάλη, ώστε αποφάσισε να προχωρήσει. Σύντομα δημιουργήθηκε μια ολόκληρη ομάδα εθελοντών και ακολούθησε συνεργασία με το Instituto Galo, τη μη κυβερνητική οργάνωση που βρίσκεται κοντά στην Ατλέτικο και στηρίζει ανθρώπους που έχουν ανάγκη.
Κάπως έτσι, πριν από λίγες ημέρες, ο χώρος έξω από το γήπεδο μεταμορφώθηκε σε μια δωρεάν γιορτή βιβλίου. Οι φίλαθλοι μπορούσαν να φέρουν ένα βιβλίο και να το ανταλλάξουν με κάποιο άλλο. Πολλοί, όμως, προτίμησαν απλώς να τα δωρίσουν, ώστε να καταλήξουν σε οργανισμούς και ανθρώπους που τα χρειάζονται. «Έβαλα τα κλάματα», παραδέχθηκε.
Από την μπάλα στα βιβλία
Ο Σκάρπα παρακολουθεί έκπληκτος αυτό που ξεκίνησε σχεδόν αθόρυβα από μια οθόνη και εξελίχθηκε σε ολόκληρο κίνημα. «Είναι απίστευτο και συγκινητικό. Μια ιστορία μπορεί να φτάσει στις βαθύτερες γωνιές του ανθρώπινου μυαλού. Το να βλέπεις τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός συγγραφέα καλλιεργεί επίσης την ενσυναίσθηση. Σε κάνει να ενδιαφέρεσαι περισσότερο για όσα συμβαίνουν στους άλλους». Ποδοσφαιριστές, καλλιτέχνες, μουσικοί και φίλαθλοι τού στέλνουν πλέον μηνύματα συγχαρητηρίων. Ο ίδιος έχει μία μόνο επιθυμία: όλο και περισσότεροι άνθρωποι να μετατρέψουν το διάβασμα σε συνήθεια. Και φαίνεται ότι κάτι έχει ήδη αλλάξει.
Γιατί η ιστορία δεν σταμάτησε στους οπαδούς της Ατλέτικο Μινέιρο. Βλέποντας τι συνέβαινε στην άλλη πλευρά της πόλης, οι φίλοι της Κρουζέιρο, της μεγάλης και ιστορικής αντιπάλου της, δημιούργησαν τώρα τη δική τους λέσχη λογοτεχνίας. Σε μια χώρα όπου το ποδόσφαιρο μπορεί να χωρίσει οικογένειες και πόλεις στα δύο, ο Γκουστάβο Σκάρπα κατάφερε κάτι μάλλον απρόσμενο, να κάνει ακόμη και τους αιώνιους αντιπάλους να διαβάσουν ένα βιβλίο.
