Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον λαϊκισμό, την εθνική ταυτότητα και τον νατιβισμό
- Δύο έρευνες του προγράμματος DATIS, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Ιωάννη Ανδρεάδη, αποκαλύπτουν μετρήσιμες διαφορές στις αντιδράσεις του κοινού σε πολιτικές αναρτήσεις στο Facebook
- Η Ελληνική Λύση συγκεντρώνει τις περισσότερες αντιδράσεις θυμού, ακολουθούμενη από ΣΥΡΙΖΑ και ΜέΡΑ25, ενώ ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία έχουν χαμηλότερους μέσους όρους
- Οι αναρτήσεις για τη Δικαιοσύνη προκαλούν τις περισσότερες αντιδράσεις θυμού, ακολουθούμενες από εκπαίδευση, μετανάστευση και εργασιακά
- Έρευνα κοινής γνώμης το 2024 κατέγραψε στάσεις πολιτών σε λαϊκισμό, εθνική ταυτότητα και νατιβισμό, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ιδεολογική τοποθέτηση
- Η πρώτη έρευνα ανέλυσε περίπου 400.000 δημοσιεύσεις πολιτικών στο Facebook έως τον Σεπτέμβριο του 2025
Μετρήσιμες διαφορές στο πώς αντιδρά το κοινό στις πολιτικές αναρτήσεις στο Facebook τόσο σε επίπεδο κομμάτων όσο και θεματικών ενοτήτων – αποτυπώνουν τα ευρήματα δύο ερευνών του προγράμματος Data for Inclusive Societies (DATIS). Η πρώτη έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση περίπου 400.000 δημοσιεύσεων πολιτικών στο Facebook έως τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ η δεύτερη αποτύπωσε στάσεις πολιτών το 2024, μέσω διαδικτυακών και τηλεφωνικών ερωτήσεων σε δείγμα 1.500 ατόμων, υπό την επιστημονική ευθύνη του καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ Ιωάννη Ανδρεάδη.
Σύμφωνα με τα ευρήματα για τις αντιδράσεις θυμού («θυμωμένες φατσούλες»), ο μέσος όρος ανά κόμμα δείχνει ότι οι αναρτήσεις της Ελληνικής Λύσης συγκεντρώνουν μακράν τις περισσότερες αντιδράσεις θυμού. Σε μεγάλη απόσταση ακολουθούν οι δημοσιεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ και του ΜέΡΑ25. Χαμηλότερα καταγράφονται οι αντιδράσεις σε δημοσιεύσεις της Νέας Δημοκρατίας, ενώ οι αναρτήσεις του ΠΑΣΟΚ εμφανίζουν τον μικρότερο μέσο όρο θυμωμένων αντιδράσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διάσταση της θεματολογίας. Οι περισσότερες αντιδράσεις θυμού καταγράφονται σε δημοσιεύσεις που αφορούν τη Δικαιοσύνη, ενώ ακολουθούν τα εκπαιδευτικά θέματα, το μεταναστευτικό και τα εργασιακά – ασφαλιστικά.
Σημαντικός αριθμός αντιδράσεων εντοπίζεται επίσης σε αναρτήσεις για τις τράπεζες, το περιβάλλον, την υγεία και τα διεθνή ζητήματα, ενώ χαμηλότερη ένταση θυμού καταγράφεται σε θέματα όπως οι ψηφιακές υπηρεσίες και η παιδική κακοποίηση.
Παράλληλα, στοιχεία από έρευνα κοινής γνώμης αποτυπώνουν στάσεις και αντιλήψεις των πολιτών σε ζητήματα όπως ο λαϊκισμός, η εθνική ταυτότητα και ο νατιβισμός. Οι απαντήσεις για το επίπεδο λαϊκισμού κατανέμονται σε όλο το φάσμα της κλίμακας, από χαμηλό έως υψηλό, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στις ενδιάμεσες τιμές.
Σε ό,τι αφορά την εθνική ταυτότητα, καταγράφονται διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ιδεολογική αυτοτοποθέτηση των πολιτών, με διαφορετική κατανομή μεταξύ Αριστεράς, Κέντρου και Δεξιάς στα επίπεδα χαμηλής, μέσης και υψηλής έντασης. Αντίστοιχα, και στο ζήτημα του νατιβισμού, οι απαντήσεις κατανέμονται σε όλο το εύρος της κλίμακας, με τις μεσαίες τιμές να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των απαντήσεων.
Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από δύο έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου Data for Inclusive Societies (DATIS), με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ Ιωάννη Ανδρεάδη.
Στην πρώτη, αναλύθηκαν περίπου 400.000 δημοσιεύσεις πολιτικών στο Facebook, από το μέγιστο χρονικό βάθος που επιτρέπει η πλατφόρμα έως τον Σεπτέμβριο του 2025. Από αυτές προέκυψαν 61 θεματικές, με την ανάλυση να εστιάζει τελικά σε 18 κοινωνικές και πολιτικές θεματικές. Η δεύτερη έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2024, με διαδικτυακές και τηλεφωνικές ερωτήσεις σε δείγμα 1.500 πολιτών.
