Πράσινο Ακρωτήρι, από το δουλεμπόριο, την Εβόρα και την… προγιαγιά του Κριστιάνο στο όνειρο του Μουντιάλ. Αυτή η μικρή χώρα γράφει τη δική της ιστορία.
Τη Δευτέρα, οι λίγο περισσότεροι από 530.000 κάτοικοι της νησιωτικής δημοκρατίας του Πράσινου Ακρωτηρίου είχαν επίσημη αργία, η οποία κηρύχθηκε λόγω των περιστάσεων. Οι «Μπλε Καρχαρίες» – «os Tubarões Azuis», όπως λέγονται στην πορτογαλική γλώσσα είχαν στα χέρια τους τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν την πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 για πρώτη φορά. Το Εθνικό Στάδιο της Πράια υποδέχθηκε το Εσουατίνι, πρώην Σουαζιλάνδη και η λέξη απώλεια δεν ήταν στο λεξιλόγιο των γηπεδούχων. Ιστορική νίκη 3-0 και το Πράσινο Ακρωτήρι εξασφάλισε τη συμμετοχή στο Μουντιάλ!
«Ηταν χωρίς αμφιβολία μία από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του Πράσινου Ακρωτηρίου, συγκρίσιμη μόνο με την κατάργηση του μονοκομματικού συστήματος και σχεδόν τόσο σημαντική όσο η ανεξαρτησία από την Πορτογαλία το 1975» θα μπορούσαν να πουν κάτοικοι της χώρας.
Το Πράσινο Ακρωτήρι, από το δουλεμπόριο και τους φαλαινοθήρες των περασμένων αιώνων, μέχρι την αξέχαστη τραγουδίστρια Σεζάρια Εβόρα που πέθανε το 2011, και από τους Γερμανούς μηχανικούς που εργάζονται στις εγκαταστάσεις αφαλάτωσης για να εξασφαλίσουν πόσιμο νερό στο άγονο νησί, φτάνει στα ονόματα διάσημων ποδοσφαιριστών με καταγωγή από την χώρα.
Η λίστα είναι μεγάλη: θρύλοι όπως ο Ζοζέ Ράμος Ντελγάδο, που αγωνίστηκε δίπλα στον Πελέ στη Σάντος, ο Σουηδός Χένρικ Λάρσον, ο Πατρίς Εβρά της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, ο παγκόσμιος πρωταθλητής με τη Γαλλία Πατρίκ Βιέρα, τωρινοί Πορτογάλοι διεθνείς όπως ο Νέλσον Σεμέδο, ο Ρενάτο Σάντσες του Παναθηναϊκού, και ο εξαιρετικός αριστερός μπακ Νούνο Μέντες (Παρί Σεν Ζερμέν). Ακόμα και ο Κριστιάνο Ρονάλντο έχει προγιαγιά από το Πράσινο Ακρωτήρι. Στον αγώνα Πορτογαλίας-Πράσινου Ακρωτηρίου 2-0 το 2015 δεν συμμετείχε, αλλά ήταν παρών στο 0-0 του 2010.» «Στους δρόμους υπάρχει ένας ενθουσιασμός, μια δύναμη και μια μεταδοτική ενέργεια που δεν έχω ξαναζήσει», λέει ο τερματοφύλακας Βοζίνια.
«Όταν ήμασταν παιδιά βλέπαμε το Μουντιάλ και πάντα είχαμε την αγαπημένη μας ομάδα», λέει ο Ιανίκε ντος Σάντος Ταβάρες, γνωστός ως Στοπίρα. «Αλλά φυσικά ονειρευόμασταν και τα δικά μας όνειρα. Αρχικά με τη συμμετοχή μας στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής το 2013 και τώρα με την συμμετοχή στο Μουντιάλ», τόνιζε πριν λίγες ημέρες ο αρχηγός της ομάδας.
Αυτό το όνειρο γίνεται αισθητό όταν κοιτά κανείς από το παράθυρο ή έξω από το ξενοδοχείο της ομάδας στο Σαντιάγο, όπου οι οπαδοί έχουν συγκεντρωθεί «για να μας στηρίξουν», αναφέρει ο Στοπίρα. «Αλλά είναι και για να ζητήσουν εισιτήρια: τα εισιτήρια για τον αγώνα της Δευτέρας έχουν εξαντληθεί».
Η Πράια έχει 140.000 κατοίκους και το Εθνικό Στάδιο της πρωτεύουσας χωρά 30.000 θεατές, οι οποίοι δεν έχουν ξεχάσει ότι στον αγώνα 3-3 με τη Λιβύη, ο διαιτητής ακύρωσε το νικητήριο γκολ, που θα είχε ήδη εξασφαλίσει την πρόκριση.
Ο αποκλεισμός και το… σοκ του 2014
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και τις αρχές του 1990, το Πράσινο Ακρωτήρι σπάνια έπαιζε διεθνείς αγώνες, καθώς η Ομοσπονδία δεν είχε τα οικονομικά για να φέρει παίκτες από το εξωτερικό. Την τελευταία 25ετία, με κρατικά κονδύλια και επιχορηγήσεις της FIFA, το ποδόσφαιρο αναπτύχθηκε και κυρίως το σκάουτινγκ. Η χώρα αναζήτησε συστηματικά ποδοσφαιριστές της τεράστιας διασποράς της.
Αυτή τη φορά, το Πράσινο Ακρωτήρι έφτασε μέχρι το τέλος της διαδρομής. Μία δεκαετία πριν, το 2014, η χώρα είχε πλησιάσει εξίσου κοντά στο όνειρο του Μουντιάλ της Βραζιλίας, μόνο που τότε… τα κατάφερε να γλιστρήσει μέσα από τα δάχτυλά της. Μια αμέλεια, η συμμετοχή τιμωρημένου παίκτη, της στέρησε δύο πολύτιμους βαθμούς και μαζί την ευκαιρία να διεκδικήσει το εισιτήριο μέσω των μπαράζ. Ο Φερνάντο Βαρέλα δεν έπρεπε να αγωνιστεί στη νίκη με 2-0 επί της Τυνησίας, η οποία δόθηκε τελικά στα χαρτιά, στερώντας από την ομάδα την πρόκριση στην επόμενη φάση.
Στρατολόγηση μέσω… social!
Η χρονιά του 2013, όμως, είχε ήδη χαράξει την πιο φωτεινή στιγμή στο ποδοσφαιρικό στερέωμα της χώρας: το Πράσινο Ακρωτήρι έφτασε στα προημιτελικά του Κυπέλλου Εθνών Αφρικής στην παρθενική του συμμετοχή. Το κατόρθωμα αυτό ήταν τόσο έντονο που παίκτες και προπονητής ξέσπασαν σε τραγούδι και χορό μπροστά στους έκπληκτους δημοσιογράφους στη συνέντευξη Τύπου μετά την πρόκριση.
Το 2013 δεν σηματοδότησε μόνο αυτή τη διάκριση. Ήταν η χρονιά που άλλαξε για πάντα τον τρόπο που η Ομοσπονδία ποδοσφαίρου αναζητούσε τα ταλέντα της. Χωρίς αρκετές υποδομές και με περιορισμένους φυσικούς πόρους, οι άνθρωποι της Ομοσπονδίας στράφηκαν στους παίκτες της παγκόσμιας διασποράς, δημιουργώντας μια ομάδα που συνδύαζε καταγωγή από το νησί με εμπειρία από τα μεγαλύτερα πρωταθλήματα του κόσμου.
Η στρατολόγηση μέσω social media, και πιο συγκεκριμένα του LinkedIn, αποτέλεσε μια καινοτόμο προσέγγιση. Ο Ρομπέρτο Λόπες, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Ιρλανδία, είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αρχικά αγνόησε το μήνυμα του τότε προπονητή Ρουί Άγκουας, θεωρώντας το spam. Εννέα μήνες αργότερα, όταν ο Άγκουας επέμεινε, ο Λόπες κατάλαβε τη σημασία της πρόσκλησης και αποφάσισε: «Ναι, 100% θέλω να παίξω στην ομάδα». Από τότε έχει καταγράψει πάνω από 40 συμμετοχές με το εθνόσημο και συνεχίζει να αποτελεί βασικό πυλώνα της ομάδας.
Πράσινο Ακρωτήρι, μια ιστορία επιμονής, δημιουργικότητας και συλλογικής υπερηφάνειας για μια μικρή χώρα που αναζητά τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη του αθλητισμού. Κάθε αγώνας, κάθε βαθμός και κάθε συμμετοχή των παικτών της εθνικής ομάδας γίνονται μέρος ενός μεγαλύτερου αφηγήματος, που συνδέει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του Πράσινου Ακρωτηρίου.
Η τεχνική ποιότητα της ομάδας είναι υψηλή, λέει ο Στοπίρα, και η πρόκριση στο Μουντιάλ θα φέρει περισσότερη αναγνώριση και ευκαιρίες για τους νέους παίκτες στο εξωτερικό. Ο Βοζίνια, με πάνω από 80 συμμετοχές, συμφωνεί: «Θα μας ανεβάσει σε άλλο επίπεδο».
Ο Βοζίνια και ο Στοπίρα, μαζί με τον προπονητή Μπουμπίστα (Πέδρο Λειτάο Μπρίτο), πιστεύουν ότι απέδειξαν πως μπορούν να ανταγωνιστούν ομάδες με πολύ περισσότερους πόρους. «Πάντα ήξερα ότι κάποια μέρα θα είχαμε στα χέρια μας τη δυνατότητα να προκριθούμε στο Μουντιάλ. Αυτός θα είναι ο πιο καθοριστικός αγώνας της ζωής μας», τόνιζε ο Βοζίνια και η δίψα αποτυπώθηκε στο χορτάρι το βράδυ της Δευτέρας.
Νίκησαν το Εσουατίνι και αργία στην Πράια θα συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες…
