Οι περισσότερες γυναίκες τοποθετούν την εμμηνόπαυση κάπου μακριά στο μυαλό τους, γύρω στα 50 τους. Όμως για πολλές, αυτό το στάδιο ξεκινά νωρίτερα, περίπου το 5% των γυναικών μπαίνουν σε πρώιμη εμμηνόπαυση μεταξύ 40 και 45 ετών. Περίπου το 1% βιώνει ακόμη και πρόωρη εμμηνόπαυση πριν από τα 40. Κάτω από τα 30, είναι σπάνιο, αλλά όχι αδύνατο, περίπου στο 0,1%.
Ιατρικά, μιλάμε για πρώιμη εμμηνόπαυση όταν η τελευταία περίοδος εμφανίζεται πριν από την ηλικία των 45 ετών, εξηγεί η γυναικολόγος Dr Dascha Berek. Αν αυτό συμβεί πριν από τα 40, ονομάζεται πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια. Επηρεάζει περίπου το 1% των γυναικών κάτω των 40 και είναι πολύ πιο σπάνιο σε γυναίκες κάτω των 30. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τη Dr Berek, εγείρει πολλά ερωτήματα.
Συμπτώματα πρώιμης εμμηνόπαυσης
Το πρόβλημα είναι ότι η πρώιμη εμμηνόπαυση σπάνια αναγνωρίζεται αμέσως από τους γιατρούς, αντίθετα, τα συμπτώματα συχνά αποδίδονται αλλού ή δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Αυτό γίνεται ακόμη πιο δύσκολο επειδή τα συμπτώματα δεν ταιριάζουν με την εικόνα που έχουμε για την εμμηνόπαυση.
Ιδιαίτερα στις νεότερες γυναίκες, οι ορμονικές αλλαγές δεν εμφανίζονται απαραίτητα με τον «κλασικό» τρόπο, αλλά μέσω διαταραχών του κύκλου, πιο σύντομων ή πιο μεγάλων κύκλων, διαταραχών ύπνου ή εσωτερικής ανησυχίας. Όλα αυτά «συχνά αποδίδονται αρχικά στο στρες, την ψυχολογική πίεση ή τον τρόπο ζωής», λέει η Berek.
Λίβερπουλ – Παρί: Ο Ντεμπελέ πάγωσε με γκολάρα το «Άνφιλντ»! (vid)
Καταθλιπτική διάθεση, προβλήματα συγκέντρωσης, μειωμένη libido ή ασυνήθιστη κόπωση ανήκουν επίσης σε αυτό το μοτίβο. Ωστόσο, το σύμπτωμα που συνδέεται περισσότερο με την εμμηνόπαυση, οι εξάψεις, συχνά απουσιάζει στην αρχή. Αυτό ακριβώς είναι που οδηγεί στο να μην αναγνωρίζονται οι ορμονικές αλλαγές για μεγάλο χρονικό διάστημα. «Πολλοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται πολύ καθαρά την αλλαγή στην ευεξία τους, αλλά δεν τη συνδέουν με την εμμηνόπαυση», λέει η γιατρός.
Πότε πρέπει να το εξετάσεις πιο προσεκτικά
Υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια που πρέπει οπωσδήποτε να εξετάσεις: «Επαναλαμβανόμενα αυξημένα επίπεδα FSH, σημαντική μείωση της AMH ή επίμονες διαταραχές του κύκλου πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη», λέει.
Το ίδιο ισχύει και για την απουσία περιόδου για αρκετούς μήνες. Σύμφωνα με τη Dr Berek, ακόμη και το PMS μπορεί να είναι ένδειξη επερχόμενης εμμηνόπαυσης. «Όσο νωρίτερα αναγνωριστούν οι ορμονικές αλλαγές, τόσο καλύτερα μπορούν να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα και να μειωθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία».
Μπορεί να προληφθεί η πρώιμη εμμηνόπαυση;
Πολλές γυναίκες αναρωτιούνται αν μπορεί να σταματήσει ή να καθυστερήσει. Η Dr Berek είναι ρεαλιστική: «Η ειλικρίνεια είναι κρίσιμη εδώ. Η φυσική μείωση της λειτουργίας των ωοθηκών δεν μπορεί να αντιστραφεί».
Αντί να προσπαθεί κανείς να τη σταματήσει, το σημαντικό είναι να τη διαχειριστεί σωστά. Η ιατρική παρακολούθηση μπορεί να μειώσει τις συνέπειες των ορμονικών αλλαγών και να ανακουφίσει τα συμπτώματα στοχευμένα.
Για πολλές γυναίκες, μια εξατομικευμένη ορμονική θεραπεία μπορεί όχι μόνο να μειώσει τα συμπτώματα, αλλά και να προστατεύσει από οστεοπόρωση, καρδιαγγειακά νοσήματα και γνωστικές αλλαγές, και συχνά συνιστάται ιδιαίτερα για πολύ νεαρές ασθενείς.
Από πού προέρχεται ο φόβος για τις ορμόνες
Το γεγονός ότι οι ορμόνες αντιμετωπίζονταν για καιρό με επιφύλαξη οφείλεται στο ότι «για πολλά χρόνια αποδόθηκε στην ορμονική θεραπεία υπερβολικά υψηλός κίνδυνος λόγω λανθασμένης ερμηνείας μελετών».
Στην πραγματικότητα, όμως, συχνά υπήρχαν θετικά αποτελέσματα στη γενική υγεία και στους κινδύνους ζωής. «Παρόλα αυτά, παραμένει πάντα μια εξατομικευμένη απόφαση το αν η θεραπεία είναι κατάλληλη». Ακόμη και όταν η επιβάρυνση είναι μεγάλη, πολλοί διστάζουν: «Εμείς οι γυναικολόγοι συχνά πρέπει να παλέψουμε με βαθιά ριζωμένους φόβους και άρνηση».
Πώς γίνεται η διάγνωση
Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε θεραπεία, απαιτείται σωστή διάγνωση. Σύμφωνα με τη Dr Berek: Αρχικά λαμβάνεται λεπτομερές ιατρικό ιστορικό: κύκλος, οικογενειακό ιστορικό, αυτοάνοσα νοσήματα ή προηγούμενες θεραπείες παίζουν σημαντικό ρόλο.
Καθοριστικός είναι ο οργανωμένος ορμονικός έλεγχος, ιδανικά στην αρχή του κύκλου, που περιλαμβάνει FSH, LH, οιστραδιόλη, AMH και θυρεοειδή. Τα μη φυσιολογικά αποτελέσματα πρέπει να επανελέγχονται και να συμπληρώνονται με γυναικολογικό υπερηχογράφημα για την αξιολόγηση των ωοθηκών. «Ο στόχος δεν είναι μια βιαστική διάγνωση, αλλά σαφήνεια και βεβαιότητα».
Γιατί οι γυναίκες πρέπει να εμπιστεύονται την αίσθησή τους
Η Dr Berek συμβουλεύει γυναίκες στις αρχές των 30 ή 40 που παρατηρούν αλλαγές: «Πάρτε σοβαρά τη δική σας αίσθηση». Οι αλλαγές στον κύκλο ή στη συναισθηματική κατάσταση δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά μηνύματα του σώματος.
«Κάντε εξετάσεις, κάντε ερωτήσεις και μη φοβάστε να ζητήσετε δεύτερη γνώμη. Μια πρώιμη ορμονική αλλαγή δεν σημαίνει απώλεια θηλυκότητας ή ποιότητας ζωής. Με σωστή ιατρική υποστήριξη, μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα, σταθερή ισορροπία».
