Όταν ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς αποχαιρετούσε τον Παναθηναϊκό μέσα σε ένα «εις το επανιδείν», η Ελλάδα βρισκίταν στο βαθύ σκοτάδι των Μνημονίων και το Gazzetta γυρίζει τον χρόνο πίσω, στην ημέρα που αποχώρησε η σταθερά του «Τριφυλλιού».
Στις 12 Ιουνίου του 2012, η ΚΑΕ Παναθηναϊκός εξέδωσε μια ανακοίνωση που έμοιαζε με τίτλο τέλους, αλλά είχε τη μορφή υπόσχεσης: «Δεν λέμε “αντίο”, αλλά “εις το επανιδείν”». Με αυτά τα λόγια, το «Τριφύλλι» αποχαιρέτησε τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς μετά από 13 χρόνια απόλυτης κυριαρχίας, 5 Ευρωλίγκες, 11 Πρωταθλήματα και 7 Κύπελλα.
Όταν ο Σέρβος ανέλαβε την ομάδα το 1999, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει τη δυναστεία που θα έχτιζε. Όταν έφυγε, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τον Παναθηναϊκό χωρίς αυτόν, αλλά η ελπίδα υπήρχε πάντα για τη μεγάλη επιστροφή και η μέρα επιτέλους ηρθε! Κοιτάζοντας πίσω, η χώρα στην οποία ο Ομπράντοβιτς άνοιξε την πόρτα της εξόδου μοιάζει με έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο 14 χρόνια πριν.
«Σαν να μην πέρασε μια μέρα»
Ο Παναθηναϊκός ανακοινώνει τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς για τα επόμενα 3 χρόνια.
Η ιστορία συνεχίζεται…#paobcaktor pic.twitter.com/HGASN7KzxT
— Panathinaikos BC (@Paobcgr) June 21, 2026
Η πολιτική και οικονομική «καταιγίδα» του 2012
Το 2012 ήταν ένα δίσεκτο έτος που επιβεβαίωσε πλήρως τη φήμη του, αποτελώντας μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, καθώς η οικονομική κρίση είχε μπει πλέον σε κάθε σπίτι. Η λέξη «μνημόνιο» ήταν σε κάθε συζήτηση, τα δελτία ειδήσεων άνοιγαν καθημερινά με αναλύσεις για το χρέος και την Τρόικα, και ο τρόμος του Grexit ήταν υπαρκτός. Από την άλλη, η ανεργία είχε εκτοξευτεί στο 24%, ενώ στους νέους άγγιζε το εφιαλτικό 50%. Μισθοί και συντάξεις περικόπτονταν βίαια, χιλιάδες επιχειρήσεις κατέβαζαν ρολά και οι πλατείες, με αποκορύφωμα το Σύνταγμα, γέμιζαν από τις διαδηλώσεις των «Αγανακτισμένων». Μέσα σε αυτή την απόγνωση, γεννήθηκε και το πρωτόγνωρο «κίνημα της πατάτας». Οι παραγωγοί, βλέποντας τα προϊόντα τους να σαπίζουν ή να πουλιούνται για ένα κομμάτι ψωμί, παρέκαμψαν τους μεσάζοντες και μέσω διαδικτύου, οργάνωναν συναντήσεις σε πάρκα και πλατείες, όπου οι πολίτες σχημάτιζαν ατελείωτες ουρές για να αγοράσουν σακιά με φτηνά οπωροκηπευτικά.
Την ίδια ώρα, το πολιτικό σκηνικό θύμιζε κινούμενη άμμο, στρέφοντας τα βλέμματα των διεθνών δικτύων πάνω στην Αθήνα. Μέσα σε ενάμιση μήνα, η χώρα οδηγήθηκε σε δύο εξαντλητικές εκλογικές αναμετρήσεις (6 Μαΐου και 17 Ιουνίου), καθώς η κάλπη προκάλεσε πολιτικό σεισμό. Από την υπηρεσιακή κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου, οδηγήθηκαμε τελικά στα τέλη Ιουνίου στη συγκρότηση της τρικομματικής κυβέρνησης συνεργασίας υπό τον Αντώνη Σαμαρά, με τη συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ.
Εκείνο το καλοκαίρι σημαδεύτηκε επίσης από τη ραγδαία και θορυβώδη άνοδο της Χρυσής Αυγής, η οποία από το 0,29% βρέθηκε στα έδρανα της Βουλής και σταδιακά καθιερώθηκε ως τρίτο κόμμα στις δημοσκοπήσεις. Η είσοδός της στο κοινοβούλιο συνοδεύτηκε από μια χιονοστιβάδα φαινομένων ρατσιστικής βίας που δυσφήμισαν τη χώρα διεθνώς. Κανείς δεν πρόκειται να ξεχάσει το live τηλεοπτικό σοκ, λίγες μέρες πριν τις δεύτερες εκλογές, όταν ο Ηλίας Κασιδιάρης πέταξε νερό στη Ρένα Δούρου και γρονθοκόπησε on air τη Λιάνα Κανέλη.
Μια… διαφορετική ψυχαγωγία
Η καθημερινότητα του 2012 είχε ένα τελείως διαφορετικό pop-culture και τεχνολογικό υπόβαθρο. Τα smartphones είχαν αρχίσει να μπαίνουν δυναμικά στη ζωή μας, αλλά δεν ήταν ακόμα δεδομένο ότι όλοι είχαν ένα στην τσέπη τους. Το iPhone 5, που θα κυκλοφορούσε λίγους μήνες μετά, αποτελούσε τεχνολογικό επίτευγμα. Το Instagram έκανε τα πρώτα του βήματα, γεμάτο με εκείνα τα φίλτρα που έμοιαζαν με παλιό φιλμ. Το TikTok δεν υπήρχε ούτε ως ιδέα και ο κόσμος επικοινωνούσε μαζικά μέσω του Facebook που αποτελούσε το νούμερο ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Το Netflix και το Spotify δεν είχαν φτάσει ακόμα στην Ελλάδα. Για να δει κανείς ξένη σειρά, έπρεπε να ψάξει… γωνιές του internet ή να την πετύχει στην τηλεόραση, με το Game of Thrones να διανύει μόλις τη δεύτερη (και εξαιρετική) σεζόν του. Η μουσική αποθηκευόταν ακόμα σε αρχεία mp3 στον υπολογιστή, την ώρα που στα ραδιόφωνα κυριαρχούσε η Demy, οι Vegas με το «Πιο Ψηλά», αλλά και η παγκόσμια υστερία του PSY με το Gangnam Style, που έγινε το πρώτο βίντεο στην ιστορία του YouTube που έσπασε το φράγμα του 1 δισεκατομμυρίου προβολών.
Στην ελληνική τηλεόραση τα Κλεμμένα Όνειρα μονοπωλούσαν την prime time του MEGA και οι Βασιλιάδες κρατούσαν ζωντανή την κωμωδία. Ήταν, όμως και η εποχή που τα φτηνά τουρκικά σίριαλ, όπως ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής, σάρωναν σε τηλεθέαση. Ακόμα και η νυχτερινή Αθήνα μαζευόταν, με τα μεγάλα μπουζούκια να κόβουν μέρες και να περιορίζονται σε διήμερα (Παρασκευή-Σάββατο) λόγω της κρίσης.
Ένα ριζοσπαστικό αθλητικό σκηνικό
Στον αθλητισμό, το 2012 έμοιαζε με το μεταίχμιο δύο κόσμων. Στο ποδόσφαιρο, την ώρα που ο Ομπράντοβιτς μάζευε τα πράγματά του, η Εθνική Ελλάδας του Φερνάντο Σάντος έδινε μια τεράστια ένεση περηφάνιας στους Έλληνες, φτάνοντας μέχρι τα προημιτελικά του Euro 2012.
Στο μπάσκετ, ο Ολυμπιακός του Ντούσαν Ίβκοβιτς και του Βασίλη Σπανούλη ήταν αυτός που έγραψε ένα από τα μεγαλύτερα έπη της EuroLeague, κατακτώντας το τρόπαιο με το ιστορικό πεταχτάρι του Γιώργου Πρίντεζη απέναντι στην ΤΣΣΚΑ. Λίγες εβδομάδες αργότερα, οι «αιώνιοι» ολοκλήρωσαν μια σειρά συγκλονιστικών τελικών στην Α1, με τον Ολυμπιακό να παίρνει το πρωτάθλημα με 3-2 μετά από 15 χρόνια ξηρασίας.
Η αποχώρηση του Ζέλικο σφράγισε και το τέλος της εποχής των μυθικών μπάτζετ. Εκείνο το καλοκαίρι, ο Παύλος και ο Θανάσης Γιαννακόπουλος αποχώρησαν από τη διοίκηση της ΚΑΕ, παραδίδοντας τα ηνία στον Δημήτρη Γιαννακόπουλο.
Παράλληλα, αν θέλουμε να ρίξουμε μία ματιά στο που βρισκόταν ο μπασκετικός πλανήτης, ο Γιάννης Αντετοκούνμπο αγωνιζόταν ακόμα με τη φανέλα του Φιλαθλητικού, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, με κανέναν να μην μπορεί να διανοηθεί πως αυτό το παιδί θα γινόταν MVP και πρωταθλητής ΝΒΑ κι ένας από τους πιο επιδραστικούς Έλληνες παίκτες όλων των εποχών. Ο Λούκα Ντόντσιτς ήταν ένας απλός μαθητής γυμνασίου. Ο Βίκτορ Γουεμπανιάμα ήταν ένα οκτάχρονο παιδί του δημοτικού. Ο Στεφ Κάρι δεν είχε πατήσει ακόμα σε All-Star Game, ούτε είχε κατακτήσει δαχτυλίδι, ενώ στο NBA βασίλευαν οι Μαϊάμι Χιτ των ΛεΜπρόν Τζέιμς, Ντουέιν Γουέιντ και Κρις Μπος που έκαναν δικό τους το πρωτάθλημα.
Μέσα σε εκείνο το περιβάλλον της απόλυτης αβεβαιότητας και της κινούμενης άμμου, ο Παναθηναϊκός του Ζέλικο Ομπράντοβιτς αποτελούσε για χρόνια μια από τις ελάχιστες σταθερές της ελληνικής πραγματικότητας. Γι’ αυτό και το αντίο του Σέρβου το καλοκαίρι του 2012 έπεσε σαν κεραυνός και ήταν το κερασάκι στην τούρτα της συλλογικής… μαυρίλας εκείνης της περιόδου. Έφευγε ο άνθρωπος που είχε μετατρέψει το ΟΑΚΑ σε ευρωπαϊκό φρούριο, σηματοδοτώντας το τέλος της δυναστείας του «Τριφυλλιού».
