Η Τούμπα ετοιμάζεται να υποδεχθεί την Παρτίζαν και το PAOK TV γυρίζει τον χρόνο πίσω, στις ρίζες μιας αδελφοποίησης που ξεκίνησε από τις κερκίδες, πέρασε στα σπίτια και άντεξε περισσότερο από τρεις δεκαετίες.
Το ερχόμενο Σάββατο, 14 Νοεμβρίου, ο ΠΑΟΚ και η Παρτίζαν θα συναντηθούν ξανά στην Τούμπα. Το φιλικό είχε συμφωνηθεί από το καλοκαίρι, στο πλαίσιο της μεταγραφής του Όγκνιεν Ούγκρεσιτς από τον σύλλογο του Βελιγραδίου στον «Δικέφαλο». Η αφορμή είναι ποδοσφαιρική. Η ιστορία που συνδέει τις δύο ομάδες, όμως, ξεκινά πολλά χρόνια πριν από τη συγκεκριμένη μεταγραφή.
Το PAOK TV επέλεξε να γυρίσει τον χρόνο πίσω και να παρουσιάσει τις ιστορικές διαδρομές αυτής της σχέσης, μέσα από ένα βίντεο με τίτλο «ΠΑΟΚ – Παρτιζάν: Η αρχή μιας ασπρόμαυρης ιστορίας».
Από τις πρώτες γνωριμίες στην αδελφοποίηση
Για να βρει κανείς τις ρίζες αυτής της ιστορίας, πρέπει να επιστρέψει στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και στις αρχές εκείνης του ’90. Τότε που οι μετακινήσεις οπαδών του ΠΑΟΚ στο Βελιγράδι, με αφορμή και τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της μπασκετικής ομάδας, δημιούργησαν τις πρώτες επαφές με τους οργανωμένους της Παρτίζαν.
Ο Χρήστος Παπανικολάου, ο θρυλικός «Αρχηγός» της Θύρας 4, είναι ένας από τους ανθρώπους που έζησαν εκείνη την περίοδο. Όπως είχε αφηγηθεί στο Gazzetta, οι πρώτες γνωριμίες εξελίχθηκαν μέσα από αλληλογραφία, προσωπικές επαφές και ταξίδια ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και το Βελιγράδι.
Ξεχωριστή θέση στις αναμνήσεις του έχει ο Ούρος Ραΐκοβιτς, εμβληματική μορφή των Grobari, των οργανωμένων οπαδών της Παρτίζαν. Η γνωριμία τους ξεκίνησε με ανταλλαγή επιστολών. Ακολούθησε η επίσκεψη του Ραΐκοβιτς στη Θεσσαλονίκη και αργότερα το ταξίδι του Παπανικολάου στο Βελιγράδι, όπου βρέθηκε στις εξέδρες για να παρακολουθήσει το μεγάλο ντέρμπι της Παρτίζαν με τον Ερυθρό Αστέρα.
Αυτές οι προσωπικές επαφές ήταν η βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η σχέση των δύο κερκίδων. Χωρίς κάποια επίσημη συμφωνία ανάμεσα στους συλλόγους, χωρίς οργανωμένο σχέδιο. Άνθρωποι που γνωρίστηκαν στα γήπεδα άρχισαν να επισκέπτονται ο ένας την πόλη του άλλου.
Όταν οι πόρτες των σπιτιών άνοιξαν
Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και ο πόλεμος στα Βαλκάνια έδωσαν σε αυτή τη φιλία μια διαφορετική διάσταση.
Αρκετοί Σέρβοι βρέθηκαν εκείνα τα χρόνια στη Θεσσαλονίκη. Ανάμεσά τους και φίλοι της Παρτίζαν που είχαν ήδη αποκτήσει προσωπικές σχέσεις με οπαδούς του ΠΑΟΚ.
Ο Παπανικολάου είχε περιγράψει στο Gazzetta πώς φιλοξένησε κάποιους από αυτούς στο σπίτι του, ενώ άλλοι βρήκαν στέγη σε σπίτια φίλων του. Για τον ίδιο, η συγκεκριμένη στάση δεν αποτελούσε κάποια ξεχωριστή πράξη. «Το αυτονόητο πράξαμε», είχε πει χαρακτηριστικά.
Εκείνα τα χρόνια η αδελφοποίηση απέκτησε πολύ πιο ουσιαστικό περιεχόμενο. Η επικοινωνία δεν περιοριζόταν πλέον στις εξέδρες ή στις ανταλλαγές αναμνηστικών. Οι προσωπικές σχέσεις είχαν δοκιμαστεί σε δύσκολες συνθήκες και είχαν αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος.
Σημαντική ήταν και η συμβολή του Παύλου Κεσικιάδη, ενός ακόμη ανθρώπου που κράτησε ζωντανή την επαφή των δύο πλευρών, πραγματοποιώντας επανειλημμένα τη διαδρομή Θεσσαλονίκη – Βελιγράδι και φιλοξενώντας φίλους της σερβικής ομάδας.
Το «φιλότιμο» πίσω από το σύνθημα
Με το πέρασμα των χρόνων, η φιλία απέκτησε το δικό της σύνθημα. Το «ίδια χρώματα, ίδια πίστη» έγινε σημείο αναφοράς για τους οπαδούς των δύο συλλόγων.
Το ασπρόμαυρο χρώμα και η κοινή ορθόδοξη παράδοση αποτελούσαν στοιχεία που διευκόλυναν την προσέγγιση. Δεν αρκούν, όμως, για να εξηγήσουν πώς μια σχέση ανάμεσα σε δύο διαφορετικές κερκίδες διατηρήθηκε για περισσότερα από 30 χρόνια.
Ο Χρήστος Παπανικολάου είχε δώσει στο Gazzetta μια πολύ πιο απλή εξήγηση, όταν ρωτήθηκε τι ήταν εκείνο που ένωσε τόσο δυνατά τους ΠΑΟΚτσήδες με τους Grobari.
«Το φιλότιμο».
Η αμοιβαία διάθεση για βοήθεια, η φιλοξενία και η ανταπόδοση είχαν δημιουργήσει έναν δεσμό που σταδιακά πέρασε και στις επόμενες γενιές.
Οι νεότεροι οπαδοί μεγάλωσαν βλέποντας σημαίες της Παρτίζαν στην Τούμπα και του ΠΑΟΚ στο Βελιγράδι. Για τους περισσότερους η συγκεκριμένη εικόνα είναι πλέον γνώριμη. Οι παλαιότεροι, όμως, θυμούνται τους ανθρώπους και τα περιστατικά από τα οποία ξεκίνησαν όλα.
Από την Τούμπα του 2008 στο Βελιγράδι του 2016
Η αδελφοποίηση αποτυπώθηκε και στις συναντήσεις των δύο ομάδων μέσα στο γήπεδο. Στις 7 Σεπτεμβρίου 2008, περίπου 15.000 φίλαθλοι βρέθηκαν στην Τούμπα για το φιλικό ΠΑΟΚ – Παρτίζαν. Ο «Δικέφαλος» επικράτησε με 3-1, χάρη στα γκολ των Αναστασάκου, Λάκη και Μαλεζά, σε μια βραδιά που η ατμόσφαιρα στις εξέδρες είχε μεγαλύτερη σημασία από το τελικό αποτέλεσμα.
Οκτώ χρόνια αργότερα, τον Οκτώβριο του 2016, οι δύο ομάδες συναντήθηκαν ξανά, αυτή τη φορά στο Βελιγράδι.
Το τρίτο φιλικό έρχεται στις 14 Νοεμβρίου 2026, σε μια χρονιά με ιδιαίτερο συμβολισμό για τον ΠΑΟΚ, που συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής.
Η παρουσία του Όγκνιεν Ούγκρεσιτς στη Θεσσαλονίκη προσθέτει έναν ακόμη συνδετικό κρίκο. Ο νεαρός Σέρβος μετακινήθηκε από την Παρτίζαν στον ΠΑΟΚ και η συμφωνία των δύο συλλόγων περιλάμβανε τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης αναμέτρησης.
Μια σχέση που πέρασε από γενιά σε γενιά
Το βίντεο του PAOK TV επαναφέρει στο προσκήνιο το ιστορικό υπόβαθρο μιας σχέσης που οι περισσότεροι γνωρίζουν κυρίως μέσα από τις εικόνες των δύο κερκίδων.
Οι πρώτες επιστολές, τα ταξίδια, οι φιλοξενίες και οι προσωπικές γνωριμίες εξηγούν πώς η φιλία απέκτησε διάρκεια. Οι άνθρωποι που την ξεκίνησαν δεν βρίσκονται όλοι πια στην πρώτη γραμμή της εξέδρας, αλλά η παρουσία των συμβόλων και των οπαδών των δύο συλλόγων στα γήπεδα διατηρεί ζωντανή την παράδοση.
Στις 14 Νοεμβρίου η Τούμπα θα υποδεχθεί ξανά την Παρτίζαν. Για τους νεότερους θα είναι μια ευκαιρία να ζήσουν από κοντά τη συνάντηση των δύο ασπρόμαυρων κερκίδων. Για τους παλαιότερους, μια ακόμη επιστροφή στις διαδρομές που έκαναν πριν από δεκαετίες, όταν όλα ξεκινούσαν με ένα γράμμα, μια γνωριμία και ένα ταξίδι στο Βελιγράδι.
